Чон-Алайдагы фермерлер климаттык чакырыктарга каршы күнөсканаларда картошканын гибриддерин өстүрүүнү сыноодон өткөрүүдө
ЧОҢ-АЛАЙ – Айыл чарба нарк чынжырчаларын өнүктүрүү боюнча долбоордук топ Чоң-Алай районунун фермердик чарбаларын окутуунун жана технологиялык мониторингинин жыйынтыгын чыгарды. Салттуу стандарттардын так сакталышы менен бирге, эксперттер жергиликтүү өндүрүүчүлөрдүн кургакчылыктан түшүмдү коргоо үчүн жабык кыртыштын инновациялык ыкмаларына өтө баштаганын белгилешти.
Сезондун башкы технологиялык окуясы — жергиликтүү фермер С. Абдыбалиев тарабынан жабык кыртышта (күнөсканада) картошканын гибриддерин өстүрүү боюнча тажрыйбалык аянтчанын ишке киргизилиши болду. Бул инновациялык объект эксперттер тарабынан өзгөчө аналитикалык көзөмөлгө алынды. Күнөскана тажрыйбаларына өтүү — өсүп жаткан климаттык тобокелдиктердин шарттарында башкарылуучу чөйрөнү түзүү зарылчылыгынан улам келип чыккан.
Климатка адаптациялануу жана технологиялар:
Кургакчылыкка каршы инновациялар: Күнөскана комплексинин ишке кириши ачык кыртышта иштөөнү татаалдаштырган аймактагы негизги жаратылыш чакырыктарына — жаан-чачындын тартыштыгына жана кургакчылыкка жооп болду.
Кесиптик даярдык: Текшерилген аграрчылардын 100%ы долбоордун профилдик экспертинин атайын окуу программасын ийгиликтүү аякташты, бул жаңы ыкмаларды практикада тез арада колдонууга мүмкүндүк берди.
Түз агрокөзөмөл: Ачык кыртышта фермерлер технологиялык карталарды так сактоону улантышууда: отургузуу мөөнөттөрү сакталган, ал эми аммофосту киргизүү ченемдери көп жылдык чөптөрдүн базасында туура которуштуруп айдоо менен гектарына 400дөн 900 кгга чейин түзөт.
Жабык кыртыш ийгиликтүү киргизилгенине карабастан, ачык тибиндеги чарбалар үчүн биологиялык коркунуч курч көйгөй бойдон калууда. Эксперттер зыяндуу отоо чөп — Полевой осоттун («сут жалбырак») массалык түрдө жайылып жаткандыгына байланыштуу коңгуроо кагышууда. Кубаттуу тамыр системасына ээ болгон бул отоо чөп топурактагы нымдуулуктун жана азыктандыруучу элементтердин запастарын өтө критикалык деңгээлде соруп, мелиорация боюнча аракеттерди текке кетирет.
Фермерлер тарабынан колдонулуп жаткан салттуу механикалык жана химиялык ыкмалар төмөн натыйжалуулукту көрсөткөндүктөн, долбоордук топ шашылыш агрономиялык консультациялар программасын ишке киргизүүгө даярданууда. Жакын арада негизги басым фермерлерди өсүмдүктөрдү коргоонун интеграцияланган системаларына окутууга жасалат, бул аймактын эксперименталдык жана классикалык үрөнчүлүк айдоо аянттарын коргоого жардам берет.