Чүй облусунда кант кызылчасынын эгиндерин мониторинг жүргүзүү жана топурак кабыгына каршы инновациялык ыкмаларды киргизүү
2026-жылдын 10-апрелинде Чүй облусунун Жайыл районундагы Арал, Ак-Башат, Бекитай жана Боксо Жол айылдарында «Кошумча нарк чынжырчаларын агро каржылоо» долбоорунун алкагында талаа сапары өткөрүлдү.
Сапардын негизги максаты кант кызылчасынын өсүп чыгышын мониторинг кылуу, жазгы талаа иштеринин жыйынтыктарын талкуулоо жана топурак кабыгына каршы күрөшүү ыкмаларын жайылтуу болду. Иш-чара долбоордун эксперти Эльвира Суванованын координациясы менен, агроном Таалай Байтуленовдун катышуусунда өттү.
Мониторингдин жүрүшүндө 8 фермердик чарба каралды. Жалпысынан айдоо жана жер семирткич киргизүү иштери аяктап, айрым талааларда химиялык отоо иштер башталган. Эгиндердин абалы жалпысынан туруктуу, бирок кээ бир участоктордо ным жетишсиздиги жана отоо чөптөрдүн көбөйүшү байкалууда, бул ыкчам чара көрүүнү талап кылат.
Сапардын алкагында негизги технологиялык жыйынтыктарга өзгөчө көңүл бурулду. Фермерлер 2025-жылдагы терс тажрыйбаны эске алып, топурак кабыгын бузуу үчүн жаңы ыкманы колдонушкан. Техниканын дөңгөлөктөрүнө чынжыр ороп иштетүү аркылуу жаандан кийин пайда болгон катмарды натыйжалуу талкалап, өсүмдүктөрдүн өсүп чыгышын сактап калууга жетишишкен.
Мындан тышкары, санариптик колдоо да маанилүү роль ойноду. ТЕС борбору тарабынан жазгы талаа иштерине байланыштуу техникалык көрсөтмөлөр жана видео сабактар даярдалып, WhatsApp топтору аркылуу ыкчам таратылды. Бул фермерлерге өз убагында туура чечим кабыл алууга жардам берди.
Жазгы жаан-чачындар топурактын нымдуулугун жакшырткан, бирок айрым талааларда ным жетишсиздиги жана отоо чөптөрдүн активдүү өсүшү дагы эле байкалууда.
2026-жылдын сезону бир катар кыйынчылыктар менен коштолууда. Минералдык жер семирткичтердин баасынын өсүшү жана айрым түрлөрүнүн жетишсиздиги негизги экономикалык тоскоолдуктардан болуп саналат. Ошондой эле химиялык отоо иштерин өз убагында жүргүзүү катуу көзөмөлдү талап кылат.
Жыйынтыгында, талаа консультанттарына топурактын нымдуулугун, өзгөчө алыскы участоктордо, тыкыр көзөмөлдөөнү күчөтүү сунушталды. Ошондой эле фермерлер колдонгон топурак кабыгына каршы ыкманы документтештирип, келечекте кеңири жайылтуу зарылдыгы белгиленди.