Лабораториялардын аккредитациялоо чөйрөсүн кеңейтүү: тамак-аш азыктарынын сапатын жана коопсуздугун камсыз кылуу
«Кошумча нарк чынжырчаларын агро каржылоо» долбоору Кыргыз Республикасынын мамлекеттик лабораторияларына техникалык колдоо көрсөтүүнүн алкагында тамак-аш азыктарынын сапаты жана коопсуздугу боюнча көрсөткүчтөрдү аныктоо үчүн лабораториялардын аккредитациялоо чөйрөсүн кеңейтүүгө көмөк көрсөтүүдө. Бул багыттагы иштер адистерди окутууну жана алардын кесиптик квалификациясын жогорулатууну да камтыйт.
2026-жылдын 14-октябрында долбоордун эксперттери Кыргыз Республикасынын Экономика жана коммерция министрлигине караштуу Стандартташтыруу жана метрология борборунун жетекчилиги жана адистери менен жумушчу жолугушуу өткөрүштү.
Жолугушуунун жүрүшүндө тараптар өткөрүлгөн окутуулардын жыйынтыктарын жана алардын лаборатория адистеринин кесиптик компетенцияларына тийгизген таасирин талкуулашты. Лабораториянын кызматкерлери алган билимдерин күнүмдүк ишинде практикалык жактан кантип колдонуп жатканын көрсөтүштү.
Өзгөчө көңүл жетишилген натыйжаларга, учурдагы муктаждыктарга жана тамак-аш азыктарынын сапаты менен коопсуздугун баалоо боюнча лабораториялардын аккредитациялоо чөйрөсүн кеңейтүү үчүн зарыл болгон кийинки кадамдарга бурулду.
Долбоордун колдоосу менен лабораторияда төмөнкү изилдөө ыкмалары киргизилип, өркүндөтүлдү:
• ГОСТ 30711-2001 стандартына ылайык тамак-аш азыктарындагы B₁ жана M₁ афлатоксиндерин аныктоо. Бул ыкма адамдын ден соолугуна коркунуч туудурган афлатоксиндердин бар экендигин жана өлчөмүн аныктоого мүмкүндүк берет.
• ГОСТ 28038-2013 стандартына ылайык мөмө-жемиштерди жана жашылчаларды кайра иштетүүдөн алынган азыктардагы патулинди аныктоо. Бул стандарт микотоксин патулинди, анын ичинде жогорку натыйжалуу суюк хроматография ыкмасы менен аныктоону камтыйт.
• ГОСТ Р 57165-2016 (ИСО 11885:2007) стандартына ылайык суудагы химиялык элементтердин курамын аныктоо. Бул ыкма индуктивдүү байланышкан плазмасы бар атомдук-эмиссиялык спектрометрияга негизделип, ичүүчү, табигый жана башка түрдөгү суулардагы бир катар элементтердин өлчөмүн аныктоо үчүн колдонулат.
Жумушчу жолугушууга ошондой эле Кыргыз Республикасындагы Европа Биримдигинин өкүлчүлүгүнүн долбоорлор боюнча менеджери Бакыт Айтуганов катышты.
Жолугушуунун жыйынтыгында аткарылган иштерге баа берилип, долбоор тарабынан көрсөтүлгөн техникалык колдоонун натыйжалары каралды. Бул колдоо лабораториялык изилдөөлөрдүн сапатын жогорулатууга жана Кыргыз Республикасында тамак-аш азыктарынын сапаты менен коопсуздугун контролдоо боюнча улуттук системанын потенциалын бекемдөөгө багытталган.